आयकर परतावा (रिफंड) उशिरा? कलम 245 नोटीस म्हणजे मागणी समायोजन
Source: Mint Money
Arth Insight · What this means for your wallet
- कलम 245 नोटीस म्हणजे तुमचा कर परतावा जुनी कर मागणी भरण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो.
- आयकर ई-फाइलिंग पोर्टलवर मागणीचे तपशील तपासा.
- तुम्ही दिलेल्या मुदतीत मागणी स्वीकारू शकता किंवा त्यावर वाद घालू शकता.
Wealth-Impact Simulator
Estimate how much income tax you could save.
Indicative estimate for education only — not investment advice.
Explore tax-saving optionsजर तुम्हाला आयकर विभागाकडून कलम 245 ची नोटीस मिळाली असेल, तर याचा अर्थ असा की तुमचा कर परतावा (रिफंड) जुनी कर मागणी पूर्ण करण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो. तुम्ही मागणीचे तपशील ऑनलाइन तपासू शकता आणि दिलेल्या वेळेत ते स्वीकारणे किंवा त्यावर वाद घालणे निवडू शकता.
- ▸कलम 245 नोटीस म्हणजे तुमचा कर परतावा जुनी कर मागणी भरण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो.
- ▸आयकर ई-फाइलिंग पोर्टलवर मागणीचे तपशील तपासा.
- ▸तुम्ही दिलेल्या मुदतीत मागणी स्वीकारू शकता किंवा त्यावर वाद घालू शकता.
- ▸स्वयंचलित समायोजन किंवा पुढील समस्या टाळण्यासाठी त्वरित प्रतिसाद द्या.
- ✓कलम 245 नोटीस म्हणजे तुमचा कर परतावा जुनी कर मागणी भरण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो.
- ✓आयकर ई-फाइलिंग पोर्टलवर मागणीचे तपशील तपासा.
- ✓तुम्ही दिलेल्या मुदतीत मागणी स्वीकारू शकता किंवा त्यावर वाद घालू शकता.
- ✓स्वयंचलित समायोजन किंवा पुढील समस्या टाळण्यासाठी त्वरित प्रतिसाद द्या.
आयकर विभागाकडून नोटीस मिळणे त्रासदायक असू शकते, विशेषतः जर त्याचा तुमच्या अपेक्षित कर परताव्यावर (रिफंडवर) परिणाम होत असेल. कलम 245 ची नोटीस, विशेषतः 'सूचना', तेव्हा जारी केली जाते जेव्हा विभाग तुमच्या आगामी आयकर परताव्याची मागील आर्थिक वर्षातील कोणत्याही थकबाकीदार कर मागणीशी जुळणी करण्याचा प्रस्ताव देतो.
कलम 245 नोटीस समजून घेणे
ही नोटीस आयकर अधिनियम, 1961 च्या कलम 245 अंतर्गत आयकर विभागाकडून एक औपचारिक संप्रेषण आहे. यात असे म्हटले आहे की विभागाने तुमच्याकडून देय असलेली कर मागणी ओळखली आहे आणि ते ही थकबाकीदार रक्कम पूर्ण करण्यासाठी तुमच्या चालू वर्षाच्या कर परताव्याचा वापर करण्याचा विचार करत आहेत. प्रलंबित कर थकबाकी कार्यक्षमतेने वसूल करण्याची ही एक सामान्य प्रक्रिया आहे.
तुम्हाला काय करण्याची आवश्यकता आहे
कलम 245 ची नोटीस मिळाल्यावर, त्वरित कारवाई करणे महत्त्वाचे आहे. नोटीसमध्ये सामान्यतः कर मागणीचे तपशील, ज्यात मूल्यांकन वर्ष आणि देय रक्कम समाविष्ट असते, नमूद केले जातील. करदात्यांना प्रतिसाद देण्यासाठी एक विशिष्ट वेळ असतो, जो सहसा नोटीसमध्ये नमूद केलेला असतो.
- मागणीचे तपशील तपासा: अधिकृत आयकर ई-फाइलिंग पोर्टल (incometax.gov.in) वर तुमच्या खात्यात लॉग इन करा. नोटीसमध्ये नमूद केलेल्या थकबाकीदार मागणीचे विशिष्ट तपशील पाहण्यासाठी 'मागणी स्थिती' किंवा तत्सम विभागात जा. मागणी अचूक आहे का आणि तुमच्याकडे त्यासंबंधी काही नोंदी आहेत का ते तपासा.
- नोटीसला प्रतिसाद द्या: तुमच्याकडे दोन मुख्य पर्याय आहेत:
- मागणी स्वीकारणे: जर तुम्ही विभागाने वाढवलेल्या कर मागणीशी सहमत असाल, तर तुम्ही ती स्वीकारू शकता. या प्रकरणात, तुमचा परतावा मागणीशी जुळवला जाईल. जर परताव्याची रक्कम मागणीपेक्षा कमी असेल, तर तुम्हाला उर्वरित शिल्लक रक्कम अजूनही देय असेल. जर परतावा मागणीपेक्षा जास्त असेल, तर अतिरिक्त रक्कम प्रक्रिया केली जाईल आणि तुम्हाला पाठविली जाईल.
- मागणीवर वाद घालणे: जर तुम्हाला वाटत असेल की मागणी चुकीची आहे, तर तुम्हाला त्यावर वाद घालण्याचा अधिकार आहे. मागणीला आव्हान देण्यासाठी तुम्हाला विभागाला वैध कारणे आणि समर्थन देणारी कागदपत्रे प्रदान करावी लागतील. यात सुधारणा अर्ज दाखल करणे, अपील करणे किंवा आवश्यकतेनुसार स्पष्टीकरण देणे समाविष्ट असू शकते.
वेळेवर प्रतिसादाचे महत्त्व
कलम 245 च्या नोटीसकडे दुर्लक्ष केल्यास मागणीशी तुमच्या परताव्याचे स्वयंचलित समायोजन होऊ शकते. जर तुम्हाला मागणीवर वाद घालायचा असेल, तर दिलेल्या वेळेत प्रतिसाद न दिल्यास विभाग समायोजनासह पुढे जाण्याची शक्यता आहे. तुमच्या परताव्यामधून कोणतीही गुंतागुंत किंवा अनावश्यक कपात टाळण्यासाठी अशा संप्रेषणांना त्वरित संबोधित करणे नेहमीच सल्लागार आहे.
तुमच्या परताव्याची स्थिती तपासणे
जर तुमचा परतावा समायोजित केला गेला असेल, तर तुम्ही ई-फाइलिंग पोर्टलवर त्याची स्थिती ट्रॅक करू शकता. पोर्टल सामान्यतः परतावा मागणीशी पूर्णपणे किंवा अंशतः समायोजित केला गेला आहे की नाही याबद्दल तपशील प्रदान करते.
हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि आर्थिक सल्ला देत नाही.
Community Pulse · This story
How readers rate the outlook after reading this article. Anonymous · one vote per reader · updates live.
Some listings may be sponsored and Arth Vani may earn a referral fee. All information is for educational purposes only — verify terms and suitability with the provider before acting. Not financial advice.
Frequently Asked Questions
कलम 245 नोटीस म्हणजे काय?
कलम 245 नोटीस म्हणजे आयकर विभागाकडून एक सूचना आहे ज्यात मागील वर्षातील थकबाकीदार कर मागणीशी तुमचा कर परतावा समायोजित करण्याचा त्यांचा हेतू सांगितला आहे.
मी कर मागणीचे तपशील कोठे तपासू शकतो?
तुम्ही अधिकृत आयकर ई-फाइलिंग पोर्टल (incometax.gov.in) वर तुमच्या खात्यात लॉग इन करून आणि मागणी स्थिती विभागात जाऊन कर मागणीचे तपशील तपासू शकता.
जर मी नोटीसला प्रतिसाद दिला नाही तर काय होईल?
जर तुम्ही निर्दिष्ट वेळेत प्रतिसाद दिला नाही, तर आयकर विभाग स्वयंचलितपणे थकबाकीदार कर मागणीशी तुमचा परतावा समायोजित करण्यासाठी पुढे जाईल.
Join the Arth Vani channels
Daily news summaries, IPO & market alerts on Telegram and WhatsApp.
तुम्ही Personal Finance वाचले म्हणून
ताजेबँक ऑफ इंडिया स्मॉल कॅप फंडाने १ वर्षाच्या SIP परताव्यात ४०% सह अव्वल स्थान पटकावले
स्मॉल-कॅप इक्विटी म्युच्युअल फंडांनी गेल्या वर्षभरात उत्कृष्ट परतावा दिला आहे, ज्यामध्ये बँक ऑफ इंडिया स्मॉल कॅप फंडाने वार्षिक ४०.०५% SIP परतावा देऊन आघाडी घेतली आहे. सर्वाधिक कामगिरी करणाऱ्या पहिल्या पाच योजनांपैकी चार स्मॉल-कॅप श्रेणीतील होत्या, ज्यामुळे या विभागाची मजबूत कामगिरी अधोरेखित होते.
ताजेसेवानिवृत्तीची उद्दिष्टे: अनेक जागतिक नागरिक 1 दशलक्ष डॉलरपेक्षा कमी रकमेतही यशस्वी जीवन जगतात
सेवानिवृत्तीसाठी 1 दशलक्ष डॉलर आवश्यक आहे या सामान्य समजाच्या विरोधात, जगभरातील लाखो लोक आपल्या सेवानिवृत्तीनंतरचे जीवन कमी पैशात यशस्वीरित्या व्यवस्थापित करतात. ही वस्तुस्थिती एका मोठ्या, मनमानी रकमेचे उद्दिष्ट ठेवण्याऐवजी वैयक्तिक आर्थिक नियोजन, हुशार खर्च आणि उत्पन्नाच्या विविध स्रोतांच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकते.

यूएस RMDs च्या पलीकडे: भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी स्मार्ट सेवानिवृत्ती पैसे काढण्याचे धोरणे
भारतात अमेरिकेसारखे RMDs (Required Minimum Distributions - आवश्यक किमान वितरण) नसले तरी, भारतीय सेवानिवृत्त व्यक्तींसाठी कराचा भार कमी करण्यासाठी सेवानिवृत्तीच्या बचतीतून पैसे कसे काढायचे हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. सक्रिय नियोजनमुळे उत्पन्न वाढण्यास आणि वृद्धापकाळात संपत्ती टिकवून ठेवण्यास मदत होते. हा अहवाल भारतीय आर्थिक साधनांशी संबंधित कर-कार्यक्षम पैसे काढण्याच्या सामान्य तत्त्वांवर चर्चा करतो.
संबंधित बातम्या
ताजेबँक ऑफ इंडिया स्मॉल कॅप फंडाने १ वर्षाच्या SIP परताव्यात ४०% सह अव्वल स्थान पटकावले
स्मॉल-कॅप इक्विटी म्युच्युअल फंडांनी गेल्या वर्षभरात उत्कृष्ट परतावा दिला आहे, ज्यामध्ये बँक ऑफ इंडिया स्मॉल कॅप फंडाने वार्षिक ४०.०५% SIP परतावा देऊन आघाडी घेतली आहे. सर्वाधिक कामगिरी करणाऱ्या पहिल्या पाच योजनांपैकी चार स्मॉल-कॅप श्रेणीतील होत्या, ज्यामुळे या विभागाची मजबूत कामगिरी अधोरेखित होते.
ताजेसेवानिवृत्तीची उद्दिष्टे: अनेक जागतिक नागरिक 1 दशलक्ष डॉलरपेक्षा कमी रकमेतही यशस्वी जीवन जगतात
सेवानिवृत्तीसाठी 1 दशलक्ष डॉलर आवश्यक आहे या सामान्य समजाच्या विरोधात, जगभरातील लाखो लोक आपल्या सेवानिवृत्तीनंतरचे जीवन कमी पैशात यशस्वीरित्या व्यवस्थापित करतात. ही वस्तुस्थिती एका मोठ्या, मनमानी रकमेचे उद्दिष्ट ठेवण्याऐवजी वैयक्तिक आर्थिक नियोजन, हुशार खर्च आणि उत्पन्नाच्या विविध स्रोतांच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकते.

यूएस RMDs च्या पलीकडे: भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी स्मार्ट सेवानिवृत्ती पैसे काढण्याचे धोरणे
भारतात अमेरिकेसारखे RMDs (Required Minimum Distributions - आवश्यक किमान वितरण) नसले तरी, भारतीय सेवानिवृत्त व्यक्तींसाठी कराचा भार कमी करण्यासाठी सेवानिवृत्तीच्या बचतीतून पैसे कसे काढायचे हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. सक्रिय नियोजनमुळे उत्पन्न वाढण्यास आणि वृद्धापकाळात संपत्ती टिकवून ठेवण्यास मदत होते. हा अहवाल भारतीय आर्थिक साधनांशी संबंधित कर-कार्यक्षम पैसे काढण्याच्या सामान्य तत्त्वांवर चर्चा करतो.
ताजेभारतातील क्रेडिट वाढीमध्ये मोठी वाढ: 2026 पर्यंत 74% भारतीय कर्ज घेणार, महिला आणि गैर-मेट्रो क्षेत्रांचे नेतृत्व
भारत आपल्या क्रेडिट बाजारामध्ये उल्लेखनीय वाढ अनुभवत आहे, पात्र नागरिकांद्वारे कर्ज घेण्याचे प्रमाण 2017 मधील 34% वरून 2026 पर्यंत 74% पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. ही मजबूत वाढ प्रामुख्याने महिला, तरुण कर्जदार आणि देशभरातील गैर-मेट्रो भागांमध्ये राहणाऱ्या ग्राहकांच्या वाढत्या आर्थिक सहभागामुळे झाली आहे, जे वित्तीय समावेशन मध्ये एक मोठा बदल दर्शवते.